Macaafa Qulqulluu Eenyutu Barreesse _hot_ Today

Macaafni Qulqulluun macaafa addunyaa irratti hundumaa caalaa dhiibbaa uumee fi namoota baay’eedhaan dubbifamudha. Macaafni kun akkamitti akka barreeffame yeroo sammuutti dhufu, gaaffiin guddaan ka’u: "Macaafa Qulqulluu eenyutu barreesse?" kan jedhudha. Deebiin gaaffii kanaa gama lamaan ilaalamuu danda’a: gama amantii (hafuuraa) fi gama seenaa (namoota barressan). Barreessitoota Namootaa

Wabiiwwan Dabalataa (Akka barreeffama addaatti):

7. Geejjiba (Summary Table)

| Foormaatii | Moofaa (39) | Haaraa (27) | |-------------|-------------|-------------| | Barreessitoota | Musees, Daawit, Solomoon, Isaayyaas, Yeremiyaas, Daan’eel, Eeseraa, Niheemiyaas, Xaaggaay, Zaqaariyaas, Malaki, Iyyoob, Xaaji, Eerdoon... | Matayyos, Maarqoos, Luqaa, Yohannis, Phaawulos, Phaaxiroos, Yaaqoob, Yuudas | | Yeroo | ~1500 – 400 BC | ~AD 50 – AD 95 | | Afaan | Ibrootaa (Cubbu), Aramaayikii (muraasni), Giriikii (muraasni) | Giriikii (Koinee) | | Wantoota | Seera, seenaa, ogummaa, raajii, faaruu, wixinee | Wangeelaa, xiyaa, waraabbii, mul’ata | macaafa qulqulluu eenyutu barreesse

5. Fakkeenya: Kitaabni Eenyutu Barreesse?

| Kitaaba | Barreessaa | Ragsa (Evidence) | |---------|------------|------------------| | Seera Uumamaa | Musees | Yishuu’aa 8:31; Luqaa 24:27 | | Isaayyaas | Isaayyaas | Isaayyaas 1:1; Matayyos 3:3 | | Faaruma 23 | Daawit | Matayyos 22:43 | | Luqaa | Luqaa | Luqaa 1:1-4; Qolosaayis 4:14 | | Mul’ata | Yohannis | Mul’ata 1:1, 4, 9 |

ta’anitti fayyadamee Macaafa Qulqulluu barreesseera. Namoonni kun jireenya garaa garaa irraa kan dhufan yoo ta’an, isaan keessaa muraasni: Fakkeenya: Kitaabni Eenyutu Barreesse

Hubachiisa: Barreessotan hundi Macaafa Qulqulluu kabaja qaba. Miseensummaa Waaqaa fi namaa walitti hidhame.

Gulaallii ykn xiinxala gad fageenya qabu dabalataa argachuuf, irratti odeeffannoo dabalataa dubbisuu dandeessa. Macaafa Qulqulluu Makaabiyaan) kan “Apokrifaa” jedhamu

Dhimma kiyyoon: Kitaabni tokko tokko (fakkeenyaaf, Baaruk, Tuubiit, Makaabiyaan) kan “Apokrifaa” jedhamu, yeroo Macaafa Qulqulluu hiikkamaa Galataa (400 W.K.E. – Yeroo Jayeem) kana keessatti hin mirkaneefne. Kanaafuu, Macaafni Qulqulluu kan Kiristaanaa (66 kitaaba) isa Oromoon har’a qabnuudha.